Od chwili powstania UNESCO w 1945 roku główną misją organizacji jest praca na rzecz rozwoju edukacji na całym świecie. W tej dziedzinie UNESCO realizuje trzy podstawowe cele:
Cele te realizowane są poprzez dokonywanie analiz aktualnej sytuacjii, identyfikowanie problemów oraz poszukiwanie sposobów ich rozwiązywania. Jedną z dróg jest tworzenie aktów normatywnych, które stają się obowiązujące dla państw członkowskich. Stałym działaniem UNESCO jest także inspirowanie dyskusji w gronach ekspertów i decydentów zarządzających oświatą.
Światowe Forum na temat Edukacji, które obradowało w Dakarze, w roku 2000, przyznało UNESCO rolę koordynatora programu "Edukacja dla Wszystkich". Realizacja jego celów w powiązaniu z Milenijnymi Celami Rozwoju, opracowanymi przez ONZ we współpracy z agendami w poszczególnych krajach członkowskich, jest priorytetowym zadaniem UNESCO.
Partnerami organizacji w realizacji programu "Edukacja dla Wszystkich" są rządy państw członkowskich, jak również narodowe komitety UNESCO, agendy ONZ, organizacje pozarządowe, Szkoły Stowarzyszone UNESCO, wyższe uczelnie uczestniczące w programie Katedr UNESCO, biura regionalne oraz instytuty edukacyjne UNESCO.
Rozwijaniu współpracy międzynarodowej w dziedzinie edukacji służą także specjalne programy, do których należą:
Programy stypendialne, współorganizowane przez UNESCO i rządy krajów członkowskich stanowią również ważny wkład w rozwój współpracy i wymiany międzynarodowej we wszystkich dziedzinach nauki.