Komunikacja i informacja
IV Międzynarodowa Konferencja Programu Pamięć Świata
IV Międzynarodowa Konferencja Programu Pamięć Świata UNESCO pt. Kultura - Pamięć - Tożsamość odbędzie się w Warszawie w dniach od 18 do 21 maja 2011 roku. Weźmie w niej udział ok. 250 uczestników ze wszystkich kontynentów.
Warszawska konferencja służyć będzie nakreśleniu kierunków rozwoju Programu Pamięć Świata i możliwości współpracy na forum tego programu, na tle innych inicjatyw międzynarodowych dotyczących dziedzictwa dokumentacyjnego, innych działań UNESCO dotyczących różnych rodzajów dziedzictwa kulturalnego i historycznego oraz na szerokim tle procesów społecznych, zachodzących w dzisiejszym świecie, z uwzględnieniem różnorodności tradycji i form przekazu oraz zróżnicowanych funkcji, jakie pamięć zbiorowa spełnia w różnych kręgach kulturowych.
Jako jeden z istotnych rezultatów konferencji spodziewany jest dokument końcowy, dotyczący roli dziedzictwa dokumentacyjnego w procesach społecznych, zachodzących w dzisiejszym świecie, zachowania go dla przyszłych pokoleń i udostępniania oraz miejsca w tym obszarze Programu Pamięć Świata UNESCO.
Wśród prelegentów znajdować się będą intelektualiści oraz wybitni eksperci nie tylko w dziedzinie dziedzictwa dokumentacyjnego, ale i problematyki dialogu kultur czy dziedzictwa niematerialnego. Wykład inaugurujący konferencję, pt. Pamięć zróżnicowana a świat współczesny, wygłosi prof. Rajmohan Gandhi.
Warszawa została wyznaczona jako miejsce konferencji na formalne zaproszenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, p. Bogdana Zdrojewskiego, który objął ją też patronatem. Konferencja organizowana jest z inicjatywy polskiego Krajowego Komitetu Programu Pamięć Świata, przez Naczelną Dyrekcję Archiwów Państwowych (główny organizator), Polski Komitet do spraw UNESCO oraz Narodowe Centrum Kultury, przy bezpośrednim zaangażowaniu UNESCO.
Konferencji towarzyszyć będą wystawy i inne wydarzenia pozwalające zapoznać się m. in. z polskimi obiektami wpisanymi na prowadzoną w ramach Programu międzynarodową Listę, skupiającą dziedzictwo dokumentacyjne o szczególnym, ogólnoświatowym znaczeniu. Przewidziana jest wystawa plenerowa na temat polskich wpisów na Listę "Pamięci Świata" oraz wizyty w czterech warszawskich instytucjach przechowujących niektóre spośród wpisanych przez Polskę kolekcji i dokumentów: w Bibliotece Narodowej (Kodeks supraski oraz część wpisanych na Listę rękopisów Chopina), Archiwum Głównym Akt Dawnych (akt Konfederacji Warszawskiej 1573 roku), Narodowym Instytucie Fryderyka Chopina (część wpisanych na Listę rękopisów Chopina) oraz w Żydowskim Instytucie Historycznym (Archiwum Ringelbluma). Planowana jest także organizacja innych wydarzeń towarzyszących, w tym zwiedzanie Zamku Królewskiego w Warszawie oraz projekcja filmu na temat zniszczenia Warszawy w 1944 r.
***
Program Pamięć Świata jest główną inicjatywą UNESCO w dziedzinie zachowania, udostępniania i promowania dziedzictwa dokumentacyjnego. Został utworzony w 1992 roku.
Najbardziej znanym instrumentem oddziaływania Programu Pamięć Świata jest międzynarodowa Lista, tworzona od 1997 roku. Co dwa lata, na wniosek IAC, Dyrektor Generalny UNESCO wpisuje na nią kolejne obiekty dziedzictwa dokumentacyjnego o szczególnym znaczeniu ogólnoświatowym. Obecnie międzynarodowa Lista obejmuje 193 wpisy zgłoszone przez 82 kraje i 3 organizacje międzynarodowe.
Na Liście znajduje się dziewięć obiektów dziedzictwa dokumentacyjnego, zgłoszonych przez Polskę: autograf De revolutionibus Mikołaja Kopernika, rękopisy Fryderyka Chopina w zbiorach Biblioteki Narodowej i Towarzystwa im. Fryderyka Chopina (obecnie w Narodowym Instytucie Fryderyka Chopina) w Warszawie, podziemne archiwum getta warszawskiego (Archiwum Ringelbluma), akt Konfederacji Warszawskiej z 1573 roku, tablice 21 Postulatów Gdańskich z Sierpnia 1980 wraz z kolekcją Narodziny Solidarności, przechowywaną w Ośrodku KARTA, Kodeks supraski (wpis wspólny z Chorwacją i Rosją), Archiwum Komisji Edukacji Narodowej (zbiory przechowywane w Bibliotece Naukowej PAU i PAN w Krakowie, AGAD w Warszawie, Archiwum UJ oraz Fundacji Książąt Czartoryskich przy Muzeum Narodowym w Krakowie) oraz wpisane w 2009 roku: Archiwum Radziwiłłów i Księgozbiór Nieświeski (wspólny wpis z Białorusią, Finlandią, Litwą, Rosją i Ukrainą), Archiwum Instytutu Literackiego w Paryżu (Maisons-Laffitte). Prace nad polskimi propozycjami na Listę koordynuje Polski Komitet Programu Pamięć Świata, współdziałając z Polskim Komitetem do spraw UNESCO, instytucjami dziedzictwa i ekspertami.
Polska odgrywa aktywną rolę w Programie Pamięć Świata od początku jego istnienia. Pierwsze Spotkanie Międzynarodowego Komitetu Doradczego (IAC) Programu Pamięć Świata (najwyższego ciała doradzającego UNESCO w sprawach dotyczących realizacji Programu, skupiającego wybitnych ekspertów z całego świata w dziedzinie archiwów i bibliotek) odbyło się we wrześniu 1993 roku w Pułtusku, inaugurując działalność Programu. Dziesięć lat później, również w Polsce, miało miejsce Szóste Spotkanie IAC (Gdańsk, sierpień 2003). Obu Spotkaniom towarzyszyły konsultacje subregionalne, odpowiednio środkowoeuropejskie i bałtyckie.
