Jamajka
„Dziedzictwo Maroon w mieście Moore”
Kraj(e) członkowski(e): Jamajka
Wpis na Listę Reprezentatywną Niematerialnego Dziedzictwa Ludzkości 2008. (Proklamacja 2003)
Usytuowane na porośniętych bujną roślinnością obszarach górskich wschodniej Jamajki, miasto Moore jest domem dla potomków wolnych społeczności, utworzonych z byłych zbiegłych niewolników znanych jako Maroons. Afrykańscy przodkowie Maroons z miasta Moore zostali w XVI i XVII wieku siłą przesiedleni ze swoich rodzinnych terytoriów do Nowego Świata przez hiszpańskich handlarzy niewolnikami. Nazwa Maroon pochodzi od hiszpańskiego słowa cimarron (dziki) i odnosi się do tych niewolników, którzy uciekli z plantacji na początku XVII wieku i założyli swoje własne osady w Górach Błękitnych i Górach Johncrow we wschodniej Jamajce. Na początku XVIII wieku społeczności Maroon kontrolowały znaczną część wschodniej części wyspy. Aby uniemożliwić dalszy rozwój systemu plantacyjnego, kontrolowanego przez Brytyjczyków, Maroons utworzyli dobrze zorganizowane i niezwykle sprawne podziemne jednostki wojskowe. Po dekadach działań wojennych Brytyjczycy ostatecznie ulegli żądaniom społeczności Maroons uznania ich autonomii. W 1739 roku doszło do podpisania stosownego traktatu. Pochodzący z regionów Zachodniej i Środkowej Afryki, mówiący odmiennymi językami i mający różne zwyczaje kulturowe, Maroons z miasta Moore opracowali nowe wspólne obrzędy religijne, które łączyły różne duchowe tradycje. Te tradycyjne formy ekspresji i zwyczaje, które zostały ostatecznie nazwane Kromanti Play, stanowią do dziś prawdziwy fundament tożsamości Maroon. Podczas obrzędów Kromanti tańce, pieśni i specyficzny styl grania na bębnach jest stosowany dla wywoływania duchów przodków. W obrzędach tych jest również miejsce dla ezoterycznego, wywodzącego się z Afryki języka Kromanti oraz dla rzadkich praktyk medycznych. Mimo, że sztuka Kromanti pozostaje przede wszystkim zwyczajem kulturowym, wyróżniającym Maroons od innych Jamajczyków, mieszkańcy miasta Moore zachowali również kilka ekonomicznych, politycznych i społecznych aspektów swojego dziedzictwa: unikatowy system wspólnego użytkowania ziemi uprawnej, lokalną strukturę władzy, a także abeng – pochodzący z Jamajki poprzeczny, „mówiący” róg, służący do porozumiewania się na odległość.
© 2008 tłumaczenia na język polski: Polski Komitet ds. UNESCO