Belgia
„Karnawał w Binche”
Kraj(e) członkowski(e): Belgia
Wpis na Listę Reprezentatywną Niematerialnego Dziedzictwa Ludzkości 2008. (Proklamacja 2003)
Średniowieczne miasto Binche jest usytuowane około 60 km na południe od Brukseli, w belgijskiej prowincji Hainaut. Każdego roku przez 3 dni poprzedzające okres Wielkiego Postu miasto, liczące ponad 32 000 mieszkańców, jest gospodarzem imprez karnawałowych, które ożywiają historyczne centrum i przyciągają rzesze turystów. Słynne uroczystości w Binche, których korzenie sięgają Średniowiecza, są jednym z najstarszych ulicznych karnawałów w Europie, istniejących do dnia dzisiejszego. Drobiazgowe przygotowania rozpoczynają się na 6 tygodni przed właściwym karnawałem. Atmosfera radosnej pracowitości ogarnia miasto i tysiące mieszkańców Binche oddaje się szyciu pełnych przepychu kostiumów, uczestniczy w próbach gry na bębnach, jak również w okolicznościowych balach. W niedzielę poprzedzającą ostatki, która jest oficjalnym dniem rozpoczęcia karnawału, ulice i kawiarnie miasta ożywają wraz z przemieszczającymi się tłumami poprzebieranych uczestników zabawy. Mam’selles (mężczyźni przebrani w ekstrawaganckie kobiece stroje) grają główne role w karnawale, którego kulminacyjnym dniem jest Mardi Gras (Tłusty Czwartek), kiedy to pojawiają się legendarni bohaterowie Gille. Po uroczystym obrzędzie wdziewania strojów, kilkuset Gilles, ubranych w czerwono-żółto- czarne kostiumy, wspaniałe kapelusze ze strusimi piórami, drewniane chodaki, paski i woskowe maski z małymi okularami, paradują przez miasto w rytmie werbli. Pierroci, arlekini i chłopi podążają za procesją, mieszając się z przebierańcami i lokalnymi orkiestrami, grającymi na klarnetach i instrumentach dętych. Tancerze, pobudzeni przez tradycyjną muzykę, graną na altówce i bębnie, prezentują wymyślne kroki, w tym niezmiernie popularny pas de Gille. Wydarzenia tego dnia osiągają punkt kulminacyjny, gdy Gilles tańczą wieczorem na Grand-Place (Wielkim-Placu), pod niebem rozświetlonym sztucznymi ogniami. Karnawał w Binche jest bardzo popularnym świętem, znanym ze spontanicznych występów i znacznego finansowego wsparcia ze strony uczestników. Mieszkańcy miasta są bardzo dumni z tej uroczystości i starają się ocalić tajniki cennego kunsztu oraz wiedzę specjalistyczną, związaną z przygotowaniem tradycyjnych kostiumów, tańcami i muzyką karnawału.
© 2008 tłumaczenia na język polski: Polski Komitet ds. UNESCO
Houtem Jaarmarkt, doroczny jarmark zimowy i targ bydła w Sint-Lievens-Houtem
Kraj(e) członkowski(e): Belgia
Wpis na Listę Reprezentatywną Niematerialnego Dziedzictwa Ludzkości 2010.
Houtem Jaarmarkt to doroczny jarmark odbywający się w miejscowości Sint-Lievens-Houtem na południowo-wschodnim krańcu belgijskiej prowincji Wschodnia Flandria. Tradycyjnie 11 i 12 listopada w tej miejscowości odbywa się ostatni w roku wielki targ pod gołym niebem, na którym handluje się bydłem i końmi czystej krwi. Setki sprzedawców z dumą prezentują swoje zwierzęta sędziom, innym kupcom, rolnikom i tysiącom rozentuzjazmowanych widzów. Ludzie przybywają z całego kraju, by spotkać się z 500 wystawcami i innymi kupcami, zobaczyć, dotknąć, a w końcu zakupić maszyny rolnicze lub zwierzęta, a także asystować przy innych transakcjach z wykorzystaniem zamierzchłych technik negocjacyjnych, takich jak np. klaskanie w dłonie. Jarmark, na którym wystawianych jest na sprzedaż 600 koni i 1200 sztuk bydła, to ważna data w kalendarzu i ważne wydarzenie zawodowe dla hodowców i osób zajmujących się handlem zwierzętami. Co roku inny region z zagranicy zapraszany jest do zaprezentowania na jarmarku swoich specjałów, produktów regionalnych i wytworów rzemiosła. Pozwala to hodowcom, rolnikom i rzemieślnikom z różnych krajów spotkać się i wymienić doświadczenia. Jarmark i targ mają ogromny wpływ na społeczność lokalną, gdyż prywatne domy stają się wówczas miejscami otwartymi dla każdego, gdzie można posłuchać muzyki, zjeść i napić się czegoś. Na okres tych dwóch dni cała miejscowość przeobraża się we wspólną, gościnną przestrzeń.
©2010 tłumaczenia na język polski: Polski Komitet ds. UNESCO
Karnawał w Alost
Kraj(e) członkowski(e): Belgia
Wpis na Listę Reprezentatywną Niematerialnego Dziedzictwa Ludzkości 2010.
Karnawał w Alost odbywa się co roku i trwa trzy dni począwszy od niedzieli poprzedzającej okres Wielkiego Postu w Kościele chrześcijańskim. Mieszkańcy Alost, miasta położonego we wschodniej Flandrii, na północy Belgii, przygotowują się do niego przez cały rok. Uroczystości pod znakiem przesady i parodii obejmują symboliczną proklamację księcia Karnawału jako mera miasta odbierającego klucze do bram miejskich podczas ceremonii, w czasie której polityczne osobistości miasta są przedmiotem żartów, pochód olbrzymich kukieł i „Bayarda”, konia znanego z legendy o Karolu Wielkim, taniec szczotek na głównym rynku przepędzający duchy zimy, paradę młodych ludzi przebranych za kobiety w gorsetach, z wózkami dziecięcymi i złamanymi parasolami oraz obrzęd końcowy, w czasie którego kukła wyobrażająca Karnawał jest palona z wielką pompą przy okrzykach wznoszonych przez uczestników, udających, że chcieliby się bawić jeszcze przez całą noc. Do oficjalnych uczestników Karnawału, podróżujących na wozach wykonanych z niezwykłą pieczołowitością, dołączają grupy nieoficjalne, przedstawiając w żartobliwej formie interpretację lokalnych i międzynarodowych wydarzeń minionego roku. Ten zwyczaj, liczący 600 lat i przyciągający dorocznie 100 tysięcy widzów jest wyrazem zbiorowych działań wszystkich środowisk społecznych, a także symbolem tożsamości miasta w regionie. Stwarzana wciąż na nowo przez kolejne pokolenia charakterystyczna dla tego pradawnego karnawału atmosfera wspólnego śmiechu i lekko przewrotnego humoru jest okazją do świętowania jedności miasta Alost.
©2010 tłumaczenia na język polski: Polski Komitet ds. UNESCO
Krakelingen i Tonnekensbrand, świeto ognia i chleba pod koniec zimy w Geraardsbergen
Kraj(e) członkowski(e): Belgia
Wpis na Listę Reprezentatywną Niematerialnego Dziedzictwa Ludzkości 2010.
Miasto Geraardsbergen organizuje doroczny jarmark w pierwszy poniedziałek marca, a osiem dni wcześniej, w niedzielę, festiwal Krakelingen i Tonnekensbrand zwiastujący koniec zimy. Przed festiwalem kupcy przystrajają witryny sklepowe, piekarze wypiekają bułeczki zwane krakelingen, a nauczyciele uczą w szkole o pochodzeniu tych zwyczajów. W dniu święta pochód liczący około tysiąca osób wychodzi z kościoła Hunnegem z dziekanem na czele i radcami miejskimi w historycznych strojach. Niosąc chleb, wino, ryby i ogień, uczestnicy pochodu kierują się na szczyt wzgórza Oudenberg, do kaplicy Najświętszej Marii Panny, gdzie dziekan błogosławi krakelingen i odprawia modlitwy. Następnie przedstawiciele władz kościelnych i świeckich upijają łyk wina ze srebrnego naczynia, w którym pływa żywa rybka, co ostatnio stało się przedmiotem kontrowersji, po czym rzucają w tłum dziesięć tysięcy krakelingen, z których jedna zawiera szczęśliwy los. Wygraną jest ozdoba ze złota, wykonana specjalnie na tę okazję. Po zapadnięciu zmierzchu ludzie ponownie gromadzą się na wzgórzu, gdzie zapalają beczkę (Tonnekenbrand), by świętować nadejście wiosny. Widzowie schodzą do doliny z zapaloną pochodnią, w ten sposób niosąc światło do miasta. Uroczystości dają uczestnikom silne poczucie ciągłości i świadomość przeszłości, przywołując historyczne wydarzenia i przekazywane z pokolenia na pokolenie legendy.
©2010 tłumaczenia na język polski: Polski Komitet ds. UNESCO