Litwa/Łotwa
„Sztuka rzeźbienia krzyży i ich symbolika”
Kraj(e) członkowski(e): Litwa - Łotwa
Wpis na Listę Reprezentatywną Niematerialnego Dziedzictwa Ludzkości 2008. (Proklamacja 2001)
Dla Litwinów sztuka rzeźbienia krzyży jest elementem starej tradycji wyrobu krzyży i ołtarzy, która jest powszechna w całym kraju, podobnie jak święcenie tych krzyży i związane z nimi obrzędy. Krzyże, wykonywane z drewna dębowego, nawiązują do katolickich uroczystości religijnych, dożynek oraz innych pradawnych świąt. Reprezentują one ponad 400-letnią kulturę, której korzenie sięgają do tradycji pogańskich. Poświęcenie krzyża przez kapłana czyniło go na zawsze przedmiotem świętym. W okresie podporządkowania rosyjskiemu kościołowi prawosławnemu w XIX wieku, a jeszcze bardziej w czasie rządów sowieckich, krzyże te stały się także symbolami litewskiej narodowej i religijnej tożsamości. Mają od 1 do 5 metrów wysokości i są często nakryte małym daszkiem oraz rzeźbione w kwiatowe lub geometryczne wzory, czasami zdobione małymi posążkami. Ustawiano je na poboczach dróg wjazdowych do wiosek, w pobliżu innych pomników i na cmentarzach. Posągi Najświętszej Maryi Dziewicy i różnych świętych są często adresatami próśb o pomoc chorym i cierpiącym. Ludzie przynoszą dary w postaci jedzenia, różańców, pieniędzy lub kolorowych chust (na przykład z okazji wesela) lub fartuszków (symbolizujących płodność). Krzyże są również bardzo ważnym miejscem spotkań w wiosce i symbolem spójności jej mieszkańców.
© 2008 tłumaczenia na język polski: Polski Komitet ds. UNESCO