Włochy
„Opera dei Pupi, Sycylijski Teatr Lalek”
Kraj(e) członkowski(e): Włochy
Wpis na Listę Reprezentatywną Niematerialnego Dziedzictwa Ludzkości 2008. (Proklamacja 2001)
Opera dei Pupi – teatr lalek zrodził się na początku XIX wieku na Sycylii i zyskał wielką popularność wśród mieszkańców wyspy. Lalkarze opowiadali historie, oparte w większości przypadków na średniowiecznej literaturze rycerskiej, lecz także na włoskiej poezji renesansowej oraz żywotach zarówno świętych, jak i sławnych rzezimieszków. Podczas występów dialogi były w dużym stopniu improwizowane przez samych lalkarzy. Dwie główne szkoły lalkarskie na Sycylii mieściły się w Palermo i w Katanii, a wyróżniały je wielkość i kształt lalek, techniki poruszania marionetkami oraz różnorodność kolorowych prospektów scenicznych stanowiących tło przedstawienia. Teatry te były często rodzinnymi interesami, a tradycje i techniki gry przekazywano z pokolenia na pokolenie. Jednakże wykonanie i pomalowanie kunsztownych lalek o wyrazistych twarzach, było zadaniem, które lalkarze powierzali rękodzielnikom, posiadającym tradycyjne umiejętności rzemieślnicze. Lalkarze prześcigali się wzajemnie w wystawieniach kolejnych spektakli i wywierali bardzo duży wpływ na publiczność. Przedstawienia były rozłożone na kilka wieczorów i stwarzały okazję do spotkań przedstawicieli różnych klas społecznych, którzy rozmawiali w przerwach o sprawach codziennych. Ten rodzaj teatru odzwierciedlał poczucie przynależności społecznej Sycylijczyków i ich świadomość wspólnej tożsamości.
© 2008 tłumaczenia na język polski: Polski Komitet ds. UNESCO
"Pieśń Tenorów": wyraz sardyńskiej kultury pasterskiej
Kraje członkowskie: Włochy
Wpis na Listę Reprezentatywną Niematerialnego Dziedzictwa Ludzkości 2008. (Proklamacja 2005)
Pieśń tenorowa w tonacji A rozwinęła się w pasterskiej kulturze Sardynii. Reprezentuje bardzo specyficzną formę gardłowego śpiewu polifonicznego, który wykonywany jest przez grupę czterech mężczyzn czterema różnymi głosami, nazywanymi bassu, contra, boche i mesu boche. Jedną z cech charakterystycznych "Pieśni Tenorów" jest głęboka, gardłowa barwa głosów bassu i contra. Wykonujący utwór śpiewacy stoją blisko siebie w kółku: jeden z nich jest solistą śpiewającym prozę lub wiersz, pozostali tworzą akompaniujący chór. Aby słyszeć jednocześnie własny głos i pozostałych śpiewaków oraz osiągnąć pełną harmonię brzmienia, śpiewający zasłaniają jedno ucho ręką. Większość wykonawców "Pieśni" mieszka w regionie Barbagii lub w innych północnych i centralnych częściach Sardynii. Ich sztuka stała się nieodłączną częścią życia lokalnej społeczności. Często wykonywana jest spontanicznie w su zilleri (miejscowych barach), ale również przy bardziej oficjalnych okazjach, takich jak śluby, strzyżenie owiec, uroczystości religijne i karnawał Barbaricino.
Pieśń tenorowa A obejmuje szeroki repertuar, który jest zróżnicowany regionalnie. Najbardziej pospolitymi melodiami są serenada boche’e notte („głos nocy”) oraz taneczne piosenki, takie jak mutos, gosos i ballos. Słowa piosenek to starożytne bądź współczesne wiersze dotyczące współczesnych zagadnień, takich jak emigracja, bezrobocie i polityka. W takim sensie, piosenki mogą być postrzegane zarówno jako przykłąd tradycyjnej jak i współczesnej ekspresji kulturowej. Jak wiele tradycji przekazu ustnego, pieśń tenorowa A jest szczególnie podatna na zmiany w wyniku przekształceń struktury społeczno-ekonomicznej. Zanikanie kultury pasterskiej oraz wzrost turystyki na Sardynii powodują stopniowe ograniczanie form twórczości i repertuaru. Tendencja do przedstawiania "Pieśni Tenorów" na scenie dla szerokiej, głównie turystycznej publiczności, zmienia pierwotnie bardzo intymny charakter tej muzyki.
© 2008 tłumaczenia na język polski: Polski Komitet ds. UNESCO