Tematem tegorocznych obchodów Światowego Dnia Nauki jest rola nauki w budowaniu Zielonych Społeczeństw, opartych na zasadach sprawiedliwości, równego uczestnictwa i przeciwdziałania wykluczeniom. Obchody będą ściśle powiązane z planowanym na czerwiec 2012 r. Szczytem Ziemi Rio +20 – konferencją ONZ nt. zrównoważonego rozwoju, organizowaną w 20 lat po słynnym Szczycie Ziemi w Rio de Janeiro (Konferencji NZ na temat Środowiska i Rozwoju), na którym opracowano i przyjęto „Agendę 21” – wszechstronny plan działania na wiek XXI dla Narodów Zjednoczonych, rządów i grup społecznych w każdym obszarze, w którym człowiek ma wpływ na środowisko. Na Szczycie Ziemi w 1992 roku, w którym uczestniczyli przedstawiciele 172 rządów i 2400 organizacji pozarządowych, „Agendę 21” sygnowały 172 kraje, w tym Polska. Głównymi zagadnieniami Szczytu Rio +20 mają być: gospodarka ekologiczna w kontekście zrównoważonego rozwoju i likwidacja ubóstwa oraz tworzenie ram instytucjonalnych dla zrównoważonego rozwoju.
Tegoroczne obchody Dnia służyć będą między innymi zaangażowaniu społeczności świata, w tym jak największej liczby ludzi nauki, w realizację idei Zielonych Społeczeństw – jako pojęcia szerszego od Zielonych Gospodarek, oznaczającego równość i sprawiedliwość we wszystkich dziedzinach rozwoju społecznego, równoprawność kobiet i mężczyzn, także równorzędność wkładu poszczególnych krajów w rozwój światowej nauki. Wizja Zielonych Społeczeństw zakłada konieczność holistycznego podejścia do problemów rozwojowych, także wsparcia – ze strony nauki – dla pozytywnych transformacji społecznych i polityki wspierającej zrównoważony rozwój. Przeciwdziałanie wykluczeniom oznacza kreowanie polityki naukowej, mieszczącej w sobie różne wizje i sposoby podejścia do nauki, z uwzględnieniem tradycyjnych systemów wiedzy, zaś równoprawne uczestnictwo oznacza tworzenie warunków, umożliwiających ludziom pełny, aktywny udział w nauce, a także w podejmowaniu decyzji dotyczących kierunków jej rozwoju.
Światowy Dzień Nauki dla Pokoju i Rozwoju proklamowany został na 31 Sesji Konferencji Generalnej UNESCO w 2001 roku dla przypomnienia i utrwalenia rezultatów Światowej Konferencji UNESCO "Nauka dla XXI wieku", która obradowała w Budapeszcie w 1999 r.oraz dla promocji działań środowiska naukowego na rzecz pokoju i rozwoju, a także dla uwrażliwienia społeczeństw na kwestie odpowiedzialności za kierunki rozwoju nauki i sposoby wykorzystania jej osiągnięć.
Przesłanie Dyrektor Generalnej UNESCO z okazji Światowego Dnia Nauki