Szczyt Ziemi Rio +20
20-22 czerwca 2012 roku w Rio de Janeiro odbędzie się Konferencja Narodów Zjednoczonych na temat Zrównoważonego Rozwoju (UNCSD), zwołana rezolucją Zgromadzenia Ogólnego (A/RES/64/236) w dwudziestą rocznicę Konferencji Narodów Zjdenoczonych na temat Środowiska i Rozwoju, która obradowała równiez w Rio de Janeiro w 1996 roku i zakończyła sie przyjęciem ”Agendy 21” – nazwanej wszechstronnym planem działania na wiek XXI dla Narodów Zjednoczonych, rządów i grup społecznych w każdym obszarze, w którym człowiek ma wpływ na środowisko. W bieżącym roku mija także 10 rocznica Szczytu Ziemi w Johannesburgu w 2002 r. Od tamtej pory liczba ludzi na świecie znacznie wzrosła i w 2011 r. wynosiła już 6,8 mld, a do 2050 roku osiągnie, według prognoz ONZ, 9 mld. Odpowiednio rośnie także skala problemów świata, na którą składają się m.in. skrajne ubóstwo (co piąty obywatel świata żyje za mniej niż 1,25 dolara dziennie), 1 miliard ludzi cierpi głód, 1,5 miliarda nie ma dostępu do elektryczności, a 2,5 miliarda do urządzeń sanitarnych. Emisja gazów cieplarnianych stale rośnie, co grozi zagładą jednej trzeciej gatunków żyjących obecnie na Ziemi.
Rio+20 będzie konferencją na najwyższym szczeblu z udziałem głów państw z całego świata. Spodziewane jest przyjęcie dokumentu końcowego o randze zbliżonej do ”Agendy 21”.
Celem Konferencji jest ponowne pobudzenie politycznego zainteresowania zrównoważonym rozwojem, dokonanie oceny postępu, jaki się dokonał i rozpoznanie luk, które pozostały do zapełnienia w implementacji zaleceń poprzednich konferencji, w tym przede wszystkim Szczytów Ziemi, wreszcie – wskazanie nowych pojawiających sie wyzwań we wzajemnych oddziaływaniach człowieka i środowiska.
Obrady skupiać się będą na dwóch tematach:
a) zielonych gospodarek w kotekście zrównoważonego rozwoju i walki z obszarami ubóstwa i głodu
b) ram instytucjonalnych zrównoważonego rozwoju.
Kluczowymi tematami obrad będą:
- Przechodzenie do modelu bardziej zielonych gospodarek z myślą o ograniczeniu obszarów biedy na świecie
- Ochrona oceanów przed ich nadmierną eksploatacją, niszczeniem podwodnych ekosystemów i skutkami zmian klimatycznych
- Kształtowanie bardziej przyjaznych i sprawniej funkcjonujących organizmów miejskich
- Wykorzystywanie na szerszą skalę źródeł energii odnawialnych, umożliwiających wzrost gospodarczy przy jednoczesnym zmniejszeniu emisji dwutlenku węgla i zanieczyszczeń.
Konkluzja pierwszego Szczytu w 1992 roku, że dla osiągnięcia zrównoważonego rozwoju nie wystarczą jedynie działania na szczeblu rządowym, lecz potrzebne jest zaangażowanie wszystkich sektorów życia społecznego i wszystkich ”Głównych grup” jak je nazwano w Agendzie 21 - konsumentów, pracowników, ludzi biznesu, rolników, studentów, nauczycieli, badaczy, aktywistów, społeczności lokalnych i autochtonicznych - stanowi także myśl przewodnią tegorocznego Szczytu, w którym reprezentanci wszystkich tych grup odegrają istotną rolę.
Poszczególne kraje lub grupy krajów (np. kraje UE, wśród nich Polska) przygotowały na konferencję specjalne dokumenty programowe, sugerujące najważniejsze kierunki działań w drodze do zrównoważónego rozwoju w najbliższych latach. W ramach przygotowań do Szczytu, na przestrzeni ostatniego roku w wielu krajach zorganizowane zostały różnego rodzaju wydarzenia: konferencje, warsztaty i fora poświęcone zagadnieniom takim jak: problemy z wodą, gospodarka oceanami, zrównoważona turystyka, zrównoważona konsumpcja, zmiany klimatyczne, zielone gospodarki.
Sekretariat Konferencji przygotował serię jedenastu krótkich publikacji, zawierających podstawowe dane oraz wątki i zagadnienia do dyskusji podczas Szczytu, w ramach kilku najważniejszych dziedzin:
- Handel i Zielona Gospodarka (Trade and Green Economy)
- Wzmocnienie ram instytucjonalnych zrównoważonego rozwoju (Options for Strengthening IFSD: Peer Review)
- Ramy instytucjonalne: zadania międzyrządowej instytucji ds. zrównoważonego rozwoju (FSD: Issues related to an intergovernmental body on SD)
- Oceany (Oceans)
- Zrównoważone miasta (Sustainable Cities)
- Aktualne koncepcje zrównoważonego rozwoju i określających go wskaźników Current Ideas on Sustainable Development Goals and Indicators
- Zielone miejsca pracy i przeciwdziałanie wykluczeniom społecznym (Green jobs and social inclusion)
- Ograniczanie ryzyka klęsk żywiołowych i budowanie systemów ochronnych (Reducing Disaster Risk and Building Resilience)
- Bezpieczeństwo żywnościowe i zrównoważone rolnictwo (Food Security and Sustainable Agriculture)
- Zarządzanie w duchu zrównoważonego rozwoju na szczeblu regionalnym, krajowym i lokalnym (Regional, national and local level governance for sustainable development)
- Woda (Water)
W komitecie przygotowawczym Szczytu., liczącym 11 członków, znalazło się po 2 przedstawicieli z każdego regionu świata oraz dodatkowo z Brazylii, jako kraju goszczącego Konferencję. Pracami przygotowawczymi kieruje Zastępca Sekretarza Generalnego Narodów Zjednoczonych ds. Ekonomicznych i Społecznych.
Szczyt poprzedzi kilka spotkań międzynarodowych, służących należytemu przygotowaniu tak wielkiego przedsięwzięcia:
- 3. spotkanie komitetu przygotowawczego (13-15 czerwca 2012 r.)
- 4 dni dialogu na temat Zrównoważonego Rozwoju (16-19 czerwca 2012 r.)
W związku z Konferencją, UNESCO opracowało publikację pt. ”Od zielonych gospodarek do zielonych społeczeństw”, stanowiącą swoistą mapę drogową dla działań służących zrównoważonemu rozwojowi w przyszłości i zawierającą główne tezy do dyskusji nad kolejnym dokumentem programowym, który ma być przyjęty na Szczycie Rio +20.
